जुम्ला पौष ८
कर्णाली दुर्गम भेग जुम्ला डोल्पा मुगु कालिकोटका महिलाहरूको दैनिकी आज पनि कठोर श्रम, अभाव र संघर्षसँग गाँसिएको छ। बिहान सबेरै घरबाट निस्केर डोकोमा भारी दाउरा बोकी उकालो–ओरालो गर्दै दैनिकी बितिरहेको छ ।
दाउरा संकलन, घाँस काट्ने, खेतीपाती, पशुपालन, पानी बोकेर ल्याउनेदेखि बालबच्चा र घरधन्दासम्मका अधिकांश जिम्मेवारी महिलाकै काँधमा छन्। दुर्गम भूगोल, कमजोर सडक सञ्जाल, स्वच्छ ऊर्जा र वैकल्पिक इन्धनको पहुँच नहुनुले कर्णालीका धेरै परिवार आज पनि दाउरामै निर्भर छन्। यसका कारण महिलाहरूले दिनहुँ घण्टौँ समय र अत्यधिक श्रम खर्चिनु परिरहेको छ।
लगातार भारी बोझ बोकेर हिँड्नुपर्ने बाध्यताले महिलाहरूको स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पारिरहेको छ। ढाड दुख्ने, जोर्नी समस्यादेखि दीर्घकालीन थकानसम्मका समस्या बढ्दो क्रममा छन्। तर स्वास्थ्य सेवा र चेतनाको अभावले यस्ता समस्याहरू अझै बेवास्ता हुँदै आएका छन्।
महिलाहरू भन्छन्, “दाउरा नल्याई चुलो बल्दैन, चुलो नबले घर चल्दैन।” यही यथार्थले उनीहरूलाई जोखिमपूर्ण बाटो, जंगल र भीरपाखा पार गर्दै भारी बोझ बोकेर हिँड्न बाध्य बनाएको छ। कहिलेकाहीँ जंगली जनावर, पहिरो र लड्ने जोखिम पनि उत्तिकै हुन्छ।
यति कठिन परिस्थितिका बाबजुद पनि कर्णालीका महिलाहरू हार मानेका छैनन्। परिवारको जीविकोपार्जन, बालबच्चाको भविष्य र समुदायको निरन्तरताका लागि उनीहरूले देखाउँदै आएको साहस, धैर्य र मेहनत कर्णालीको असली शक्ति बनेको छ। अभावमै पनि आत्मनिर्भर बन्ने उनीहरूको संघर्ष प्रेरणादायी छ।
