जुम्ला । तातोपानी गाउँपालिकाका स्याउ किसानहरूले बिमा दाबी भुक्तानीमा शिखर इन्स्योरेन्स कम्पनीले “मनोमानी मुल्यांकन” गरेको आरोप लगाउँदै जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा ज्ञापनपत्र बुझाएका छन्।
‘स्याउ बिमा पिडित पहल समिति’ का संयोजक बदम बहादुर डाँगीको नेतृत्वमा जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा पुगेका किसानहरूले स्याउ उत्पादनमा परेको खडेरीजन्य क्षतिलाई उपेक्षा गरी कम्पनीले न्यून दरमा क्षति मूल्यांकन गरेको गुनासो सार्वजनिक गरेका हुन्।
खडेरी हुँदा पनि ‘असिना पानी परेको’ भन्दै क्षति निर्धारण गरिएको आरोप किसानहरूका अनुसार आर्थिक वर्ष ०८०/०८१ मा तातोपानी गाउँपालिकाभरि चैतदेखि असार १५ सम्म वर्षा नपरी अत्यधिक खडेरी परेको थियो। खडेरीकै कारण स्याउका फूल बोटमै सुकेर झरेको र उत्पादन झण्डै शून्य नजिक पुगेको उनीहरूको दाबी छ।
तर इन्स्योरेन्स कम्पनीले मौसम तथ्यांक मनोगढन्ते रुपमा पेश गराई असिना–पानी परेको आधारमा क्षति मूल्यांकन गरेको किसानहरूको आरोप छ। केही किसानलाई प्रति बोट रु २४० मात्र क्षति भुक्तानीका नाममा चेक जारी भएको समाचार बाहिरिएपछि किसानहरू आक्रोशित बनेका हुन्।
स्थानीय सरकार र बैठक निर्णय उपेक्षा गरिएको आरोप ज्ञापनपत्रमा मिति २०८१ वैशाख २५ गते नयाँ पत्रिकामा प्रकाशित ‘खडेरीले बोटमै सुके स्याउका फूल’ शीर्षक समाचार,तातोपानी गाउँकार्यपालिकाको बैठक नं. ९, निर्णय नं. ३ र स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूको बारम्बारको जानकारीलाई समेत कम्पनीले बेवास्ता गरेको उल्लेख छ।
किसानहरूको माग किसान समितिले जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा इन्स्योरेन्स कम्पनी र सम्बन्धित निकायहरूलाई निम्न माग राखेको छ ।तातोपानी गाउँपालिका क्षेत्रलाई खडेरी प्रभावित क्षेत्र मानेर पुनः सही ढंगले क्षति मूल्यांकन गर्न। डोगीबाडा (वडा २) स्थित दैनिक वर्षा मापन केन्द्रको २०८० फागुनदेखि २०८१ असार १५ सम्मको डिजिटल रिडिङ ३ दिनभित्र सार्वजनिक गर्न। उचित मानकअनुसार ७ दिनभित्र किसानलाई विमा दाबी रकम भुक्तानी गर्न। माग बेवास्ता भए जुम्लामा लागू भएको स्याउ बिमा कार्यक्रमको सार्वजनिक लेखा परीक्षण तथा कानूनी प्रक्रिया अघि बढाउने।
आन्दोलनको चेतावनी माग पूरा नभए किसानहरूले चरणबद्ध आन्दोलन कार्यक्रम घोषणा गर्न बाध्य हुने चेतावनी दिएका छन्। ज्ञापनपत्रको प्रतिलिपि शिखर इन्स्योरेन्स शाखा जुम्ला, कर्णाली प्रदेश कार्यालय सुर्खेत र जिल्ला कृषि विकास कार्यालय जुम्लालगायत निकायहरूलाईसमेत पठाइएको किसान समितिले जनाएको छ।
