साउन ६ जुम्ला
उच्च अदालत सुर्खेत जुम्ला ईजलासले ९३ प्रतिशत मुद्दा फछ्र्यौट गरेको छ । गत आर्थिक वर्ष २०८१÷०८२ कुल दर्ता भएका मुद्दा मध्य असार ३० गते सम्म ९३.०८ प्रतिशत मुद्दा फछ्र्यौट भएका हुन् । मंगलबार उच्च अदालत सुर्खेत जुम्ला ईजलासद्वारा आयोजित पत्रकार भेटघाट तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रममा प्रस्तुत प्रगति विवरण अनुसार आर्थिक वर्ष २०८१÷०८२ मा नयाँ दर्ता भएका १९१ र जिम्मेवारी सरेका २६ मुद्दा गरि कुल २१७ वटा मुद्दा दर्ता भएका थिए ।
जसमा आर्थिक वर्षको असार मसान्त सम्म कुल दर्ता भएका मुद्दा मध्य २०२ वटा अर्थात ९३.०८ प्रतिशत मुद्दा फछ्र्यौट भएको अदालत स्रोतले जानकारी दिएको छ । प्रतिवदेननुसार हाल १५ वटा मुद्दा बाँकी रहेका छन् । वार्षिक फछ्र्यौट लक्ष्य १७८ रहेकोमा लक्ष्य भन्दा बढि मुद्दा किनारा लागेका छन् ।
आर्थिक वर्ष २०७९÷०८० देखि २०८१÷०८२ सम्म तीन वर्षको तुलना गर्दा आर्थिक २०८१÷०८२ मा सबैभन्दा बढी मुद्दा फछ्र्यौट भएको देखिन्छ । तथ्यांंकले उच्च अदालत सुर्खेत जुम्ला ईजलासको न्याय सम्पादन प्रभावकारी बन्दै गएको देखिन्छ । अदालतको तीन वर्षे तुलनात्मक विवरण अनुसार आर्थिक वर्ष २०७९÷०८० मा कुल २५५ मुद्वा दर्ता भएकोमा फछ्र्यौट २०५ भएका छन् भने बाँकि ५० मुद्दा छन् ।
त्यस्तै आर्थिक वर्ष २०८०÷८१ कूल २७९ वटा मुद्वा दर्ता भएकोमा अन्तिम सम्म फछ्र्यौट २५३ वटा मुद्दा फछ्र्यौट भएका छन् । भने २६ वटा मुद्वा फर्याैट हुन बाँकि रहेका छन् । साथै आर्थिक वर्ष २०८१÷८२ मा २१७ वटा मुद्दा दर्ता हुदा २०२ फछ्र्यौट भएका छन् । पछिल्ला वर्षको तथ्यांकले न्यायीक सेवा सुधार भएको देखिएपनि जनस्तरमा न्यायलय प्रतिका अन्यौलता अझै कायम छ ।
त्यसैगरी गत आवमाा थुनुवा मुद्वा संख्या ४३ रहेकोमा फछ्र्यौट ४० मुद्वा भएका छन् । थुनुवा मध्य पुरुष ३७ बालबालिका २ रहेका छन् । अदालतमा दर्ता भएका मुद्वाको विवरण हेर्दा रिट निवेदन ३४,जवर्जस्ती करणी ६२, ज्यान मार्ने उद्योग १४, कर्तव्य ज्यान १०, बहुविवाह ५,सम्बन्ध विच्छेद २,सवारी ज्यान ४ ज्यान÷सवारी अंड्ङ्गभङ्ग २, मानव बेचविखन तथा ओसारपसार ५ मुद्वा दर्ता भएका थिए ।
त्यस्तै जातिय विभेद–२ लागु औषध–१४, अवहेलना २, हातहतियार तथा खरखजना ४, चोरी ९, नकबजनी–१०, अंश–४ अन्य–३४ वटा मुद्वा दर्ता भएका थिए । उच्च अदालत सुर्खेत जुम्ला ईजलासका मुख्य न्यायधिष श्यामजी प्रधानले न्याय सम्पादनलाई नागरिक मैत्री बनाउन जोड दिइरहेको बताउनु भयो ।
न्यायलयमा नागरिकको सहज पहुँच विस्तारका लागि भर्चुअल बकपत्र देखि छिटो न्याय दिन अदालतका सबै संयन्त्र परिचालन गरिरहेको समेत मुख्य न्यायधिस प्रधानले उल्लेख गर्नुभयो । यसैगरी, उच्च अदालत सुर्खेत जुम्ला ईजलास अन्तर्गत कर्णाली प्रदेशका माथिल्लो कर्णालीका ५ जिल्लाको जिल्ला अदालतको मुद्दाको अबस्थालाई विश्लेषण गरिएको छ ।
जसमा जुम्ला अदालतमा ३१४ मुद्दा दर्ता हुँदा २१४ फछ्र्यौट भएका छन् । भने १ सय मुद्दा बाँकि छन् । मुगुमा १३५ मुद्दा दर्ता भएकोमा फछ्र्यौट १०३ र बाँकि ३२ वटा मुद्वा रहेका छन् । भने हुम्लामा कूल दर्ता ६९ मुद्दा मध्य ६० मुद्दा फछ्र्यौट र ९ वटा बाँकि छन् । उता कालिकोट जिल्ला अदालतमा कुल २३६ मुद्दा दर्ता भएकोमा १७६ मुद्दा फछ्र्यौट भएको र ६१ बाँकि रहेका छन् । त्यस्तै डोल्पा जिल्ला अदालतमा ७६ मुद्दा दर्ता भएकोमा ५४ मुद्वा फछ्र्यौट र २२ वटा बाँकि छन् ।
