माघ २ जुम्ला
जुम्लामा २८ औँ भूकम्प सुरक्षा दिवसका अवसरमा प्रभातफेरि लगायत ग्याँसबाट हुने आगलागि र भूकम्प आउँदा अपनाउनु पर्ने सचेतना कार्यक्रमको आयोजना गरी मनाइएको छ । जिल्ला प्रशासन कार्यालय जुम्लाको अगुवाईमा जिल्लाका सरकारी र गैर सरकारी निकायको साझेदारीमा कार्यक्रम मनाईएको हो । भूकम्पबाट हुन सक्ने क्षति न्युनीकरणका लागि पूर्वतयारी, सुरक्षित घर निर्माण र जनचेतनाको महत्वबारे जानकारी दिने उद्देश्यले कार्यक्रम आयोजना गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी दिपक पौडेलले बताउनु भयो ।
शसस्त्र प्रहरीले ग्याँसमा आगलागि हुँदा नियन्त्रण गर्ने उपाय र नेपाली प्रहरीले भूकम्पको आउँदा अपनाउनु पर्ने विधिका बारेमा नमूना अभ्यास मार्फत जानकारी गराएका छन् । कार्यक्रममा शसस्त्र प्रहरीले एलपी ग्याँस चुहावट वा आगलागि भएको अवस्थामा ग्याँसको रेगुलेटर बन्द गर्ने, सुरक्षित दुरी कायम गर्ने, आगो निभाउने उपकरणको प्रयोग गर्ने तथा आकस्मिक अवस्थामा अपनाउनु पर्ने सावधानीका विषयमा प्रत्यक्ष अभ्याससहित जानकारी गराएको हो ।
त्यस्तै नेपाली प्रहरीले भूकम्प आउँदा सुरक्षित स्थानमा जानुपर्ने, ‘ड्रप, कभर एन्ड होल्ड’ विधि अपनाउने, खुला ठाउँमा सुरक्षित रूपमा निस्कने तरिका, भूकम्पपछि घाइतेको उद्धार र प्राथमिक उपचार सम्बन्धी अभ्यास गराएका छन् । नमूना अभ्यास मार्फत गरिएको यस जनचेतनामूलक कार्यक्रमले विपद्को समयमा नागरिकले अपनाउनु पर्ने व्यवहार र सुरक्षाका उपायबारे व्यवहारिक ज्ञान बढाउने विश्वास लिइएको छ । जिल्ला समन्वय समिति जुम्लाका प्रमुख गौरीनन्द आचार्यले घर निर्माण गर्नु अघि पर्याप्त सचेतना अपनाउन आवश्यक रहेको बताउनु भएको छ ।
उहाँका अनुसार जिल्लामा खेतियोग्य जमिनमा समेत धमाधम घर निर्माण भइरहेको बताउँदै जसले दीर्घकालीन रूपमा कृषि उत्पादन र वातावरणमा नकारात्मक असर पार्ने खतरा रहेको छ । सुख्खा सिजनमा हुने आगलागी तथा एलपी ग्याँसबाट हुने दुर्घटनाप्रति आम नागरिक सचेत हुनुपर्ने उहाँको भनाइ छ । सानो लापरवाहीका कारण ठुलो क्षति हुन सक्ने भएकाले घरायसी सुरक्षाका उपायमा ध्यान दिनुपर्ने आचार्यको भनाइ छ । यसैगरी प्रमुख जिल्ला अधिकारी पौडेलले भूकम्प प्रतिरोधी संरचना निर्माणले क्षति कम गर्न सकिने बताउनु भयो ।
विपद्का बेला हुने ठुलो क्षतिको मुख्य कारण मानविय कमजोरी रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले निर्माणदेखि व्यवहारसम्म सचेतना आवश्यक रहेको धारणा राख्नुभयो । सबै सरोकारवाला मिलेर काम गर्न सके विपद्को क्षति न्युनीकरण गर्न सकिने उहाँको भनाइ छ । त्यस्तै चन्दननाथ नगरपालिका जुम्लाका कार्यवाहक नगर प्रमुख तथा वडा नम्बर १ का वडाध्यक्ष तिलक प्रसाद न्यौपानेले विपद् जोखिम न्युनीकरणका लागि नगरपालिका स्तरमै सूचना प्रणाली जडान गरिएको जानकारी दिनुभयो ।
चन्दननाथ नगरपालिका–६ को घामडाँडामा सूचना प्रणाली जडान भइसकेकाले विपद्को समयमा छिटो र प्रभावकारी रूपमा सूचना प्रवाह गर्न सहज हुने उहाँको भनाइ छ । कार्यक्रममा सहभागी वक्ताहरूले विपद्बाट जोगिन पूर्वतयारी, सुरक्षित संरचना निर्माण र समुदाय स्तरको सहकार्य अपरिहार्य रहेकोमा जोड दिएका छन् ।
सुरक्षित आवास निर्माण, जोखिमयुक्त संरचनाको पहिचान तथा समुदाय स्तरमा नियमित अभ्यास र तालिम आवश्यक रहेको सघन शहरी विकास तथा भवन निर्माण आयोजना जुम्लाका इन्जिनियर भिमवहादुर खत्रीले बताउनु भयो । स्थानीय सरकारले भवन संहिताको कडाइका साथ पालना गराउनु पर्नेमा उहँले जोड दिनुभयो ।
